Μια Παράξενη κι Επικίνδυνη Ιστορία

0
154

Η διήγηση ξεκινάει από πολύ μακριά, από την εποχή που ένα δεκαεξάχρονο παιδί πηγαίνει στην Αγία Πόλη Ιερουσαλήμ για να συναντήσει τη μοίρα του και να ανακαλύψει αυτό που ψάχνει η ψυχή του στα ίδια μέρη που ο απλοϊκός Ιησούς δίδαξε την αγάπη, την ταπεινοφροσύνη και την αλληλεγγύη. Ήταν το 1961, όταν ο κατά κόσμον έφηβος Νικόλαος Μπαλτατζής από την Ξάνθη, πήγε στην Αγία Πόλη για να φοιτήσει στην Πατριαρχική Σχολή. Τον επόμενο χρόνο εκάρη μοναχός με το όνομα Νικηφόρος και την ίδια χρονιά χειροτονήθηκε διάκονος και εν συνεχεία το 1964 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος.  Από το 1964 έως το 1966 υπηρέτησε στην Πατριαρχική Σχολή καθώς και ως εφημέριος στο Πατριαρχείο.

diodoros

Από το 1966 έως το 1970 υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις στο Πατριαρχείο (μεταξύ αυτών και ως ηγούμενος στη Χάιφα, σημαντικό για τη διήγηση μας), ονομαζόμενος Αρχιμανδρίτης το 1967. Το 1970, αρχίζουν τα περίεργα. Ο τότε Πατριάρχης Ιεροσολύμων Βενέδικτος, του αρνείται να πάει να σπουδάσει κι έτσι με μια δύσκολη απόφαση, φεύγει χωρίς άδεια για σπουδές στις ΗΠΑ. Η απάντηση είναι η πρώτη καθαίρεση. Επιστρέφει στους Αγίους Τόπους το 1981, με πτυχίο στη Θρησκειολογία και τη Φιλοσοφία από το Florida International University of USA και αποκαθίσταται. Από το 1982 έως το 1988 καταλαμβάνει διάφορες θέσεις ευθύνης στο Πατριαρχείο, μεταξύ των οποίων Δραγουμάνος και Γέρων Σκευοφύλαξ αυτού και γίνεται μέλος της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου. Και το 1988, ως ανταμοιβή για τις υπηρεσίες στο Πατριαρχείο (κι όχι στον Πατριάρχη, κρατείστε το αυτό) χειροτονείται επίσκοπος και εκλέγεται στην Επισκοπή Κωνσταντίνης. Την ίδια χρονιά ο Επίσκοπος πλέον Κωνσταντίνης Νικηφόρος διορίζεται Πατριαρχικός Επίτροπος στο Ιρμπέτ της Ιορδανίας, αλλά ο χαρακτήρας του δεν είναι κατάλληλος για τη θέση καθότι δεν είναι ιδιαίτερα ελαστικός και διπλωμάτης. Έτσι παραιτείται κι επιστρέφει την επόμενη χρονιά στα Ιεροσόλυμα, για ν’ αρχίσει μια περιπέτεια χωρίς τελειωμό πλέον. Ο μακαριστός Πατριάρχης Διόδωρος ελέγχει το Νικηφόρο ουκ ολίγες φορές ενώπιον άλλων διότι επικρίνει τη στάση του σε ζητήματα που άπτονται τόσο της κανονικότητας στη λειτουργία του Πατριαρχείου όσο και για οικονομικά ζητήματα. Αρκετά μεγάλα ποσά κατά την περίοδο εκείνη, σύμφωνα με μαρτυρίες των υπευθύνων της περιόδου, αμφίβολης προέλευσης, κατευθύνονται σε τσέπες κληρικών και λαϊκών που είτε δεν έχουν σχέση με το Πατριαρχείο, είτε έχουν συγγενικές σχέσεις με παράγοντες του. Όταν πια μερικές ενέργειες του μακαριστού Διοδώρου, ο οποίος είχε αρκετά ακριβές συνήθειες, έγιναν απροκάλυπτα επιβλαβείς για το Πατριαρχείο, αρκετά μέλη της Αγιοταφικής Αδελφότητας, μεταξύ των οποίων και ο Νικηφόρος, άρχισαν να δυσανασχετούν φανερά και να εκδηλώνουν τη δυσαρέσκειά τους κυρίως εντός της Συνόδου. Ο μακαριστός Πατριάρχης, από καθαρό συμφέρον περισσότερο παρά από μεγαλοψυχία, προσέγγιζε το ζήτημα με «πατρική» στοργή κι αδελφική πραότητα. Ώσπου, αρκετά ενδυναμωμένος από εξωτερικούς (οικονομικούς και τοπικούς) παράγοντες, άρχισε να έχει μια ανεξήγητα υπεροπτική συμπεριφορά. Ένα από τα εύκολα θύματα προς παραδειγματισμό ήταν ο Νικηφόρος, γιατί μίλαγε πολύ και δεν ελεγχόταν εύκολα. Έτσι, το 1994, χωρίς ουσιαστικό λόγο καθαιρείται, αλλά παραμένει στην Ιερουσαλήμ βοηθώντας το έργο των Αγιοταφιτών, με την ελπίδα ότι θα επανενταχθεί στην Αδελφότητα.

erinaios

Ο διάδοχος του μακαριστού Πατριάρχη Διοδώρου, Πατριάρχης Ειρηναίος, παρά την αρχική του θέση να λειτουργήσει υπέρ των συμφερόντων του Πατριαρχείου, είτε για λόγους προσωπικούς, είτε λόγω εκβιαστικών συνθηκών αλλά κυρίως λόγω πιέσεων από την κοινότητα των Εβραίων εποίκων (η οποία βασίζεται κυρίως σε εξωθεσμικούς και εκτός Ισραήλ παράγοντες με κύριο στυλοβάτη εν Λος Άντζελες), άρχισε να βάζει πολύ νερό στο κρασί του. Το αποτέλεσμα ήταν να έρθει σε ρήξη και σύγκρουση με πολλούς Αγιοταφίτες, μεταξύ αυτών και με το Νικηφόρο και να δείξει το χειρότερό του πρόσωπο. Κάπου εκεί όμως, λίγο η συνείδησή του και ακόμα περισσότερο η έλευση στα Ιεροσόλυμα ιερωμένων με καθαρές θέσεις και απόψεις, τον έκαναν να αναθεωρήσει κάποιες πρακτικές και να προσπαθήσει να αναστρέψει την κατάσταση. Αυτή η απόφαση καθόρισε και το τέλος του ως Πατριάρχη. Με ένα συνδυασμένο σχέδιο που εκπονήθηκε στην Αθήνα και εκτελέστηκε στα Ιεροσόλυμα με τη συμμετοχή Ελλήνων, Εβραίων, Αράβων και Αμερικανών, ο Πατριάρχης Ειρηναίος εκθρονίστηκε και φυλακίστηκε, οικειοθελώς κατά τον διάδοχό του Πατριάρχη Θεόφιλο, σε ένα κελί εντός του Πατριαρχείου.

Ο Νικηφόρος, όπως και ένα μεγάλο μέρος της Αγιοταφικής Αδελφότητας, υποστήριξαν αυτή την αλλαγή προκειμένου να έρθουν καλύτερες μέρες στο Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Θεόφιλος, νέος σχετικά σε ηλικία κατά την ενθρόνισή του, χαμηλών τόνων και με ικανοποιητικά σημαντικό έργο, φάνηκε πως ήταν σε θέση να διαφοροποιήσει τα κακώς κείμενα, όπως είχε αρχίσει να κάνει ο προκάτοχός του.

theofilos1

Στα πλαίσια της ευγνωμοσύνης προς όσους τον στήριξαν, το 2006 αποκατάστησε και τον Νικηφόρο, προάγοντάς τον σε Αρχιεπίσκοπο Ασκάλωνος, πιθανότατα ευχόμενος να μην είναι τόσο λαλίστατος όσο στο παρελθόν. Κι εδώ κάπου αρχίζουν οι δυσκολίες για τον «δύστροπο» Επίσκοπο που δεν δέχεται πως «έχει ζητήσει συγνώμη από την Αδελφότητα» για κάτι που δεν έχει κάνει. Μετά από μια αλληλογραφία η οποία είναι πραγματικά η επιτομή της υποκρισίας από την πλευρά του Πατριαρχείου, ο Νικηφόρος δεν μεταβαίνει στα Ιεροσόλυμα, αρνούμενος να δεχτεί ένα λάθος που δεν έκανε προκειμένου να παραμείνει στη θέση του. Όταν πια άρχισε το πρόβλημα του Νικηφόρου να γίνεται πρόβλημα επιβίωσης, τότε διεκδίκησε τους οφειλόμενους μισθούς του. Το αποτέλεσμα; Δεύτερη καθαίρεση το 2014 από τον Πατριάρχη Θεόφιλο. Μέσα στη γενικότερη και κατά τη διάρκεια του χρόνου αυξανόμενη αντίδραση στο πρόσωπο του Πατριάρχη, από εκκλησιαστικούς αλλά και πολιτικούς φορείς, η ιστορία του Νικηφόρου φαίνεται να είναι μια μεμονωμένη προσωπική ιστορία. Μια δεύτερη ανάγνωση όμως δίνει κι άλλες προεκτάσεις. Ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο ένας Πατριάρχης αλλάζει πολιτική προς ένα πρόσωπο μετά από οκτώ χρόνια όταν ο ίδιος τον έχει επαναφέρει; Μήπως η αλλαγή πολιτικής δεν έχει σχέση με πρόσωπα αλλά με καταστάσεις; Έχει κάποια σχέση η οικονομική διαχείριση του Πατριαρχείου με την αλλαγή στάσης του Πατριάρχη; Γιατί εκείνοι που τον στήριξαν τώρα τον αμφισβητούν; Γιατί οι ορθόδοξες κοινότητες των Παλαιστινίων που έκαναν τα πάντα να ανατρέψουν τον Πατριάρχη Ειρηναίο δε θέλουν να βλέπουν ούτε ζωγραφιστό τον Πατριάρχη Θεόφιλο; Η ιστορία του Επισκόπου Νικηφόρου μπορεί να είναι η θρυαλλίδα που θα φέρει, ξανά, την έκρηξη στον πολύπαθο και ιστορικό Πανάγιο Τάφο, το απόλυτο προσκύνημα της Χριστιανοσύνης που σταδιακά χάνει τη λάμψη του, κυρίως χάρη στην ανικανότητα των προσωρινών διαχειριστών του, σε σχέση με τη δισχιλιετή ιστορία του, να μεταφράσουν ορθά τα σημεία των καιρών. Κι από ότι φαίνεται δεν είναι θέμα προσώπων αλλά θέμα πολιτικής και σύνεσης η αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας. Οι Άραβες κι Εβραίοι διαχειριστές των οικονομικών του Πατριαρχείου δρουν οργανωμένα και ουσιαστικά, εκείνοι που τους παραχώρησαν αυτή τη δυνατότητα κοιμούνται ήσυχοι το βράδυ (εκτός Πατριαρχείου πάντα); Θα επανέλθουμε στο θέμα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων σύντομα και με στοιχεία που ενδεχομένως θα είναι αρκετά για να επιφέρουν προβληματισμούς τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον του. Παράλληλα, η αποκατάσταση μιας αδικίας, η οριστική αποκατάσταση του Θεοφιλεστάτου Αρχιεπισκόπου Ασκάλωνος Νικηφόρου θα ήταν μια ενέργεια θάρρους και τιμής, αν έχει μείνει κάτι από αυτές τις αξίες στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ. Και επειδή πάντα υπάρχει ο αντίλογος της αμαρτίας, θα κλείσουμε με τα λόγια του Ιησού Χριστού από το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, πάντα επίκαιρα και απλά: «ὁ ἀναμάρτητος ὑμῶν πρῶτος βαλέτω λίθον ἐπ’ αὐτήν».

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ