Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης: Ο Πάνσοφος Πολιούχος των Αθηνών

0
120

Αποτέλεσμα εικόνας για διονυσιος ο αρεοπαγιτης

«Ἀγρευβεῖς τῷ τοῦ Παύλου Πάτερ κηρύγματι, ὑφηγητὴς ἀνεδείχθης τῶν ὑπὲρ νοῦν δωρεῶν, διαvoία ὑψηλὴ καλλωπιζόμενος, τῶν γὰρ ἀΰλων οὐσιῶν, τὰς ἀρχὰς μυσταγωγεῖς, ὡς μύστης τῶν ἀπορρήτων, καὶ τῆς σοφίας ἐκφάντωρ, Ἱερομάρτυς Διονύσιε».

Ο άγιος  Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης είναι ο πολιούχος άγιος των Αθηνών και η μνήμη του τιμάται στις 3 Οκτωβρίου. Ως προστάτης και έφορος της πόλης τιμάται με σχετικό διάταγμα του 1936, αφού στο «κλεινόν άστυ» με την ένδοξη εκκλησιαστική ιστορία και τη μακρόχρονη αγιολογική παράδοση ο επιφανής αυτός άγιος του 1ου μ.Χ.  αιώνα γεννήθηκε και μαρτύρησε, αλλά και εποίμανε το λαό των Αθηνών με πολλή ταπείνωση και αφοσίωση. Είναι επίσης προστάτης των Δικαστικών και του Δικαστικού Σώματος, καθώς είχε διατελέσει μέλος του Ανώτατου Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου.

Ο άγιος Διονύσιος γεννήθηκε στην Αθήνα το ένατο έτος μετά τη γέννηση του Ιησού. Υπήρξε ένας από τους πρώτους Αθηναίους που πίστεψαν στον Χριστό.

Σε νεαρή ηλικία βρέθηκε στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου (κοντά στο σημερινό Κάιρο), ακριβώς την εποχή της Σταυρώσεως του Κυρίου. Τη Μεγάλη εκείνη Παρασκευή την ώρα της σταυρώσεως του Χριστού, αν και μεσημέρι, σκοτίστηκε ο ήλιος, «Ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γὴν ἕως ὥρας ἐνάτης» (Ματ. 27,45). Ο Διονύσιος συγκλονίστηκε από το παράδοξο αυτό φαινόμενο και αναφώνησε: «Ή ο Θεός υποφέρει ή χάνεται το παν». Σημείωσε μάλιστα με επιμέλεια την ημέρα και ώρα του υπερφυσικού αυτού γεγονότος του σκοτισμού του Ηλίου.

Όταν επέστρεψε στην Αθήνα, άκουσε το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο, που έκανε λόγο για εκείνο το υπερφυσικό σκοτάδι κατά τη Σταύρωση του Κυρίου, διαλύοντας κάθε αμφιβολία για την εγκυρότητα της νέας του πίστης. Έτσι, βαπτίσθηκε με την οικογένειά του κατά το έτος 52 μ.Χ.

Λέγεται πως, όταν έμαθε ότι στα Ιεροσόλυμα ζει η Μητέρα του Χριστού, ταξίδεψε μέχρι εκεί, όπου και τη συνάντησε. Μια παράδοση θέλει τον άγιο Διονύσιο να παρίσταται στην Κοίμησή της, μαζί με τους άλλους δύο ιερομάρτυρες Ιερόθεο και Τιμόθεο, μεταφερόμενος από τις νεφέλες που άρπαξαν τους Αποστόλους.

Διαδέχθηκε στον επισκοπικό θρόνο των Αθηνών τον ευσεβή Ιερόθεο, γι’ αυτό και αναδείχθηκε πανευκλεής και φιλόστοργος ποιμενάρχης της Αποστολικής Εκκλησίας των Αθηνών.

Επιβραβεύθηκε από τον Θεό για τη χριστιανική του δράση με το χάρισμα να επιτελεί θαύματα. Περιόδευσε σε πολλά μέρη της Δύσης, όπου κήρυξε τον ευαγγελικό λόγο και ερμήνευσε τις ιερές γραφές.

Διακρίθηκε για τη φιλοσοφική του κατάρτιση και τη βαθιά του καλλιέργεια. Τα πολυπληθή συγγράμματα που του αποδίδονται αποτελούν θεμελιώδη κείμενα της μυστικής θεολογίας του χριστιανισμού, γι’ αυτό και γνώρισαν εξαιρετική διάδοση στον δυτικό κόσμο. Η πρώτη μετάφραση των έργων αυτών στα λατινικά έγινε ήδη τον 8ο αιώνα, ενώ τον 9ο αιώνα ο βυζαντινός αυτοκράτορας Μιχαήλ ο Β’ δώρισε στον Γάλλο βασιλιά Λουδοβίκο τον Ευσεβή ένα αντίγραφο του πρωτοτύπου. Σύντομα τα έργα αυτά διαδόθηκαν παντού και θεωρήθηκαν θεόπνευστα, όχι μόνο από ορθοδόξους, αλλά και από καθολικούς και προτεστάντες.

Μαρτύρησε δια της πυράς τα χρόνια που αυτοκράτορας ήταν ο Δομετιανός. Σύμφωνα με το Συναξάριο της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως αναφέρονται τα ακόλουθα: «οὗτος (= ο Διονύσιος) ὁλοκαυτοῦται ἐν πυρί συλληφθείς ὑφ’ ἑλλήνων».

Περισσότερες ιστορικές πληροφορίες για το βίο του δεν έχουμε. Κάποιες μάλιστα από αυτές εντάσσονται στον κύκλο της παράδοσης. Για παράδειγμα μια παράδοση αναφέρει ότι φτάνοντας κάποτε στο Παρίσι ο άγιος Διονύσιος συνελήφθη και αργότερα αποκεφαλίσθηκε, μαζί με δύο μαθητές του, τον Ρουστικό και τον Ελευθέριο, και ότι μετά τον αποκεφαλισμό του ο ίδιος ο ιερομάρτυρας παρέδωσε την αποτμηθείσα τιμία κάρα του στην ευσεβή χριστιανή Κατούλα. Σύμφωνα, πάλι, με μια μεταγενέστερη παράδοση θεωρείται ο ιδρυτής της Εκκλησίας των Παρισίων – πρόκειται ωστόσο για εσφαλμένη ταύτιση με τον άγιο Διονύσιο του 3ου αι. μ.Χ.

Στην Αθήνα δύο μεγάλες εκκλησίες φέρουν το όνομά του, αυτή στο Κολωνάκι επί της οδού Σκουφά και η Καθολική Μητρόπολη της Αθήνας επί της οδού Πανεπιστημίου. Το όνομά του φέρει επίσης ο πεζόδρομος περιμετρικά της Ακρόπολης, που περνά από το βράχο του Αρείου Πάγου.

Είναι ο πολιούχος άγιος των Γαργαλιάνων Μεσσηνίας, όπως και στο χωριό Διονύσι στα νότια του Νομού Ηρακλείου – το χωριό πήρε το όνομά του από τον άγιο και είναι το μοναδικό της Κρήτης με εκκλησία προς τιμήν του. Ξωκλήσια προς τιμήν του έχουν ανεγερθεί στη Σκιάθο, την Τήνο, την Πάρο, την Αρκαδία αλλά και στη Ζάκυνθο – μάλιστα ο προστάτης άγιος της Ζακύνθου άγιος Διονύσιος (1547-1622) κατά τη χειροτονία του σε Επίσκοπο Αιγίνης έλαβε το όνομα Διονύσιος προς τιμήν του πολιούχου αγίου των Αθηνών.

Ιερά λείψανα του αγίου φυλάσσονται σε αγιορείτικες μονές, όπως στις μονές Διοχειαρίου και Γρηγορίου, όπου βρίσκονται τεθησαυρισμένα τμήματα της τιμίας κάρας του, ενώ δύο τεμάχια ιερού λειψάνου του φυλάσσονται στη Μονή Διονυσίου.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ