«Σήμερον τω Ναώ προσάγεται η πανάμωμος Παρθένος…»

0
378

«Σήμερον τῆς εὐδοκίας Θεοῦ τὸ προοίμιον, καὶ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας ἡ προκήρυξις ἐν Ναῷ τοῦ Θεοῦ, τρανῶς ἡ Παρθένος δείκνυται, καὶ τὸν Χριστὸν τοῖς πᾶσι προκαταγγέλλεται. Αὐτῇ καὶ ἡμεῖς μεγαλοφώνως βοήσωμεν, Χαῖρε τῆς οἰκονομίας τοῦ Κτίστου ἡ ἐκπλήρωσις».

Στις 21 Νοεμβρίου η εκκλησία μας τιμά με ιδιαίτερη λαμπρότητα τα Εισόδια της Θεοτόκου, μια από τις μεγαλύτερες θεομητορικές εορτές της Ορθοδοξίας μας.

Η Θεοτόκος είναι η αγιότερη ανθρώπινη ύπαρξη, η οποία επιλέχθηκε από τον Θεό για να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδικασία της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους. Η Παναγία μας είναι ο νοητός ναός του Θεού και με την ευλογημένη είσοδό της στον Ναό συντελείται η απαρχή της πραγματοποιήσεως της προαιώνιας βουλής του Τριαδικού Θεού για τη σωτηρία του κόσμου.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου καθιερώθηκαν ως εκκλησιαστική εορτή γύρω στον 6ο αιώνα στην Ιερουσαλήμ, με βάση την αρχαία παράδοση της Εκκλησίας μας. Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων (634-638) κάνει λόγο στα γραπτά του για την εορτή αυτή. Στην Κωνσταντινούπολη καθιερώθηκε γύρω στα τέλη του 7ου ή τις αρχές του 8ου αιώνα. Αναφορές υπάρχουν στα γραπτά του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητή και των πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως Ταράσιου και Γερμανού.

Με τα Εισόδια της Θεοτόκου συνδέεται και η βασιλική της Αγίας Μαρίας της Νέας, που χτίστηκε δίπλα στα ερείπια του Ναού του Σολομώντος και εγκαινιάστηκε στις 21 Νοεμβρίου 543 από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Εξ αυτού του γεγονότος φαίνεται να επελέγη από την εκκλησία ο εορτασμός των Εισοδίων της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου. Επί αυτοκρατορίας μάλιστα του Μανουήλ Α’ Κομνηνού (1143-1180) καθιερώθηκε ως ημέρα αργίας για το Βυζάντιο.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου δεν αναφέρονται σε κάποιο από τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, αλλά σε δύο Ευαγγέλια: το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου και το Ευαγγέλιο του Ψευδο-Ματθαίου. Σύμφωνα με αυτά, η Άννα και ο Ιωακείμ, οι ευσεβείς γονείς της Παναγίας, έπειτα από είκοσι χρόνια γάμου δεν είχαν αποκτήσει ακόμα παιδί. Η Άννα παρακάλεσε θερμά τον Θεό να τους χαρίσει ένα παιδί και υποσχέθηκε ότι θα το αφιερώσει σε Εκείνον. Πράγματι ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές τους και τους ανάγγειλε με Άγγελο ότι η επιθυμία τους θα εκπληρωθεί. Η Άννα έμεινε έγκυος και μετά από εννέα μήνες απέκτησε μια κόρη, τη Μαρία (εβραϊκά Μαριάμ, που θα πει Κυρία).

Τρία χρόνια αργότερα οι ευσεβείς γονείς της Παναγίας την οδήγησαν στον Ναό, για να τηρήσουν την υπόσχεσή τους. Η άφιξή τους εκεί γέμισε την ψυχή τους με κατάνυξη και ευλάβεια. Ο ιερέας Ζαχαρίας τους υποδέχτηκε σε κάποια από τις πύλες της μεγάλης αυλής. Με έκπληξη και θαυμασμό παρατήρησαν τότε όλοι πως η μικρή Μαρία όχι μόνο δεν έφερε κάποια αντίσταση στο να αποχωριστεί τους γονείς της, αλλά με χαρά ακολούθησε τον σεβάσμιο Ζαχαρία στον Ναό, καθώς η χάρις του Θεού είχε σκεπάσει κάθε φυσική της αντίδραση. Ανήλθε λοιπόν μόνη της τα 15 σκαλοπάτια που οδηγούσαν στον Ναό και παραδόθηκε από τους γονείς της στα χέρια του ιερέα Ζαχαρία. Αυτός την αγκάλιασε, την ευλόγησε και είπε: «Εμεγάλυνε ο Κύριος το όνομά σου σε όλες τις γενεές. Με σένα θα ευλογηθούν τα έθνη και ο Κύριος θα λυτρώσει τους υιούς του Ισραήλ». Έπειτα παρέλαβε την Παρθένο Μαρία και την οδήγησε στα Άγια των Αγίων, όπου δεν έμπαινε κανείς εκτός από τον ίδιο, επειδή γνώριζε έπειτα από αποκάλυψη του Θεού τον μελλοντικό ρόλο της Αγίας κόρης στην ενανθρώπιση του Κυρίου. Το νεαρό κορίτσι υπηρέτησε τον Ναό μέχρι τα 15 χρόνια του, οπότε αρραβωνιάστηκε τον Ιωσήφ και στη συνέχεια έγινε η μητέρα του Ιησού Χριστού.

Στις 21 Νοεμβρίου γιορτάζουν ο Παναγιώτης, η Μαρία, η Δέσποινα. Αλλά και οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις γιορτάζουν την «Υπέρμαχο στρατηγό» τους. Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη εορτάζονται τα Εισόδια της Θεοτόκου στα Χανιά, τη Λειβαδιά, την Αμφίκλεια και την Κίμωλο. Αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου είναι και η Καπνικαρέα, το θαυμάσιο αυτό βυζαντινό ναΐδριο του 11ου αιώνα, που βρίσκεται στο μέσο της οδού Ερμού στην Αθήνα.

Οι ιερές ακολουθίες της ημέρας αυτής έχουν πανηγυρικό χαρακτήρα. Μεγάλοι υμνογράφοι, όπως ο Γεώργιος Νικομηδίας, ο Λέων ο Μάγιστρος, ο Ιωσήφ ο Υμνογράφος, ο Σέργιος ο Αγιοπολίτης και ο Βασίλειος ο Πηγορίτης συνέθεσαν ύμνους μεγάλης ποιητικής και θεολογικής αξίας. Και, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ένας ύμνος, την ημέρα αυτή «Χαίρει ο ουρανός και η γη τον ουρανόν τον νοητόν πορευόμενον ορώντες εις θείον οίκον ανατραφήναι σεπτώς».

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ