«Βαρβάραν την Αγίαν τιμήσωμεν…»

0
121

Στις 4 κάθε Δεκέμβρη η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη της αγίας Βαρβάρας της Μεγαλομάρτυρος.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Βαρβάρα έζησε τον 3ο αιώνα, επί αυτοκράτορα Μαξιμιανού, στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας ή στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου. Ήταν μοναχοκόρη του πλούσιου ειδωλολάτρη Διόσκουρου. Λέγεται ότι ο πατέρας της, λόγω της ομορφιάς της, τη φύλαγε κλεισμένη μέσα σε έναν πύργο.

Δεν γνωρίζουμε πού διδάχθηκε η αγία τις χριστιανικές αλήθειες, τις οποίες προσπαθούσε να κρατήσει κρυφές, για να αποφύγει την οργή του πατέρα της. Ένα τυχαίο περιστατικό όμως την πρόδωσε. Ο πατέρας της πληροφορήθηκε από τεχνίτες ότι η Βαρβάρα ζήτησε να της ανοίξουν τρία παράθυρα στον πύργο όπου ήταν έγκλειστη, στο όνομα της Αγίας Τριάδος, και έτσι βεβαιώθηκε ότι η κόρη του είχε γίνει χριστιανή.

Εξοργίσθηκε τόσο που την κυνήγησε με το ξίφος του για να τη σκοτώσει. Η αγία κατέφυγε στα βουνά, αλλά ο πατέρας της τη συνέλαβε και την παρέδωσε στον τοπικό άρχοντα, κατηγορώντας την για τη χριστιανική της πίστη. Όταν ανακρίθηκε, ομολόγησε με παρρησία την πίστη της στον Χριστό και καθύβρισε τα είδωλα. Μετά από φρικτά βασανιστήρια διεπομπέφθηκε γυμνή στην πόλη και στο τέλος αποκεφαλίσθηκε από τον ίδιο τον πατέρα της! Τη στιγμή όμως που είχε αποτελειώσει το έγκλημά του ο Διόσκουρος χτυπήθηκε από κεραυνό και έπεσε νεκρός…

Στην ελληνική λαϊκή παράδοση η εορτή της αγίας Βαρβάρας είναι η πρώτη μιας σειράς τριών συνεχόμενων εορτών, που ονομάζονται συνοπτικά «Νικολοβάρβαρα» και περιλαμβάνουν τις εορτές της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Σάββα και του αγίου Νικολάου. Είναι ταυτισμένη με την έλευση δυνατού κρύου και το μαρτυρούν και οι παροιμίες «Τα Αγιονικολοβάρβαρα ή βρέχει ή χιονίζει», «Άγια Βαρβάρα μίλησε κι Αη-Σάββας αποκρίθη κι άγιος Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος».

Η αγία Βαρβάρα προστατεύει τα παιδιά που πάσχουν από ευλογιά, επειδή, σύμφωνα με μια παράδοση, ζήτησε από τον Θεό να προσβληθεί από ευλογιά για να χάσει την ομορφιά της και να μην παντρευτεί έναν ειδωλολάτρη που προόριζε γι’ αυτήν ο πατέρας της. Παλαιότερα η μολυσματική αυτή ασθένεια «θέριζε» και άφηνε μόνιμα σημάδια στα παιδιά, γι’ αυτό και οι γονείς σε ένδειξη ευγνωμοσύνης πρόσφεραν στους πιστούς ανήμερα της εορτής αυτής κόλλυβα, κολλυβόζουμο ή μελόπιτα, που προηγουμένως είχαν ευλογηθεί από τον ιερέα. Αλλά και οι Άραβες χριστιανοί της Μέσης Ανατολής γιόρταζαν με ξεχωριστό τρόπο την αγία Βαρβάρα. Τα παιδιά, πολλά από αυτά μασκαρεμένα, τριγυρνούσαν στα σπίτια ψάλλοντας τα κάλαντα της αγίας, ενώ οι νοικοκυρές τούς πρόσφεραν ένα γλύκισμα σαν τα δικά μας κόλλυβα.

Η αγία Βαρβάρα είναι πολιούχος της Δράμας, της Αργυρούπολης και του Ρεθύμνου. Είναι προστάτιδα όσων ασχολούνται με τα εκρηκτικά και φυσικά του Πυροβολικού σε πολλές χριστιανικές χώρες του κόσμου – στην Ελλάδα από το 1828, οπότε και αναφέρεται η πρώτη σχετική τελετή με δοξολογία και παράθεση γεύματος, όπου έλαβαν μέρος αξιωματικοί και οπλίτες πυροβολητές. Σε άλλα κράτη η αγία Βαρβάρα προστατεύει επίσης τις μονάδες του Μηχανικού, τους μαθηματικούς, τους ναύτες και τους εργάτες ορυχείων.


Στην Ορθόδοξη εικονογραφία η αγία Βαρβάρα παριστάνεται πολλές φορές με ένα ποτήρι στο χέρι, απεικόνιση που συμβολίζει την ανάγκη των ετοιμοθάνατων για θεία κοινωνία. Συχνά τη συναντάμε κοντά σε έναν πύργο (με τρία παράθυρα) ή κρατώντας ένα βιβλίο (για τους ετοιμοθάνατους) ή ένα κλαδί φοίνικα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ