Η Παναγία Παμμακάριστος στην Κωνσταντινούπολη

0
471

Στον πέμπτο λόφο της Κωνσταντινούπολης, κοντά στη γειτονιά Çarsamba της περιοχής του Fatih, βρίσκεται ο ναός της Παναγίας της Παμμακάριστου (ή της Μητέρας του Θεού). Πρόκειται για μια πολύ σημαντική βυζαντινή εκκλησία, με ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική και πανέμορφα ψηφιδωτά, που παρέμεινε στα χέρια των Ελλήνων μετά την Άλωση της Πόλης και μάλιστα υπήρξε για ένα διάστημα η έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η Θεοτόκος Παμμακάριστος ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα ως γυναικείο μοναστήρι από τον Ιωάννη Κομνηνό και ξαναχτίστηκε το 1294 από τον Μιχαήλ Γκλαβά Δούκα Ταρχανιώτη, άξιο πολεμιστή και έξοχο πρωτοστράτορα, ο οποίος ήταν ανιψιός του αυτοκράτορα Μιχαήλ Η’ του Παλαιολόγου.

(Η Μονή Παμμακάριστου όπως είναι σήμερα).

Η εκκλησία ανήκει στον τύπο του μονόχωρου τρουλαίου ναού με περιμετρικό διάδρομο.

Μετά τον θάνατο του Μιχαήλ Γκλαβά η γυναίκα του, Μαρία Δούκαινα, πρόσθεσε το ταφικό παρεκκλήσι, το οποίο είναι αφιερωμένο στον Χριστό και ανήκει στον σύνθετο σταυροειδή εγγεγραμμένο τύπο με τρούλο και νάρθηκα. Στο εσωτερικό του παρεκκλησίου υπήρχαν τοιχογραφίες αγίων και πατέρων της Εκκλησίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αποτέλεσμα εικόνας για παμμακάριστοσ κωνσταντινούπολη

Στην κόγχη του ιερού εικονίζεται ο «Χριστός Υπεράγαθος», ένθρονος, κρατώντας με το αριστερό χέρι Ευαγγέλιο και ευλογώντας με το δεξί. Δεξιά και αριστερά Του, η Θεοτόκος και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος σχηματίζουν τη «Δέηση», ενώ εκατέρωθεν αυτής εικονίζονται οι Αρχάγγελοι Γαβριήλ και Μιχαήλ. Σε μια εσοχή του νάρθηκα απεικονίζονται οι Τρεις Μάγοι να προσφέρουν τα δώρα τους στον νεογέννητο Χριστό.

Στην ιερή αυτή μονή έχουν ταφεί ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α’ Κομνηνός, η κόρη του Άννα Κομνηνή και πολλά από τα μέλη της δυναστείας των Παλαιολόγων.

Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1453, ο ναός παρέμεινε στα χέρια των Ελλήνων. Λέγεται μάλιστα ότι εκεί συναντήθηκε ο Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος με τον Μωάμεθ τον Πορθητή, προκειμένου να παραχωρηθούν προνόμια στο Πατριαρχείο.

Από το 1456 ο ναός χρησίμευσε ως έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και εξέθεταν εκεί πολύτιμα σκεύη και ιερά λείψανα. Το 1587 ο Σουλτάνος Μουράτ Γ‘ μετέτρεψε την Παμμακάριστο σε μουσουλμανικό τέμενος και το ονόμασε «Φετιχιέ Τζαμί» (δηλαδή «τζαμί της νίκης», εξαιτίας του νικηφόρου πολέμου των Οθωμανών εναντίον της Γεωργίας και του Αζερμπαϊτζάν).

Σήμερα ο κυρίως ναός λειτουργεί ως τέμενος, ενώ το παρεκκλήσι με τα εξαιρετικά μωσαϊκά έχει μετατραπεί σε μουσείο.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ