Με κατάρρευση κινδυνεύει σημαντικός βυζαντινός ναός στη Λακωνία

0
386

Ένα σημαντικό βυζαντινό μνημείο της Λακωνίας αναζητά επειγόντως τη διάσωσή του. Θα βρεθούν τα αναγκαία ποσά για την αναστήλωσή του;

Αναφερόμαστε στο ναό του Αγίου Γεωργίου Λογκανίκου στον Δήμο Σπάρτης, στον βόρειο Ταΰγετο, που ανεγέρθηκε και διακοσμήθηκε, σύμφωνα με σωζόμενη κτητορική επιγραφή, το 1374-75. Ο μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός, σήμερα κοιμητηριακός, αποτέλεσε αρχικά το καθολικό ομώνυμου βυζαντινού μοναστηριού, που η λειτουργία του σταμάτησε κατά τη διακυβέρνηση του Ιωάννη Καποδίστρια, προκειμένου η περιουσία του να εκποιηθεί (με απόφαση των μοναχών και των κατοίκων του οικισμού) για τη δημιουργία του πρώτου σχολείου της κοινότητας Λογκανίκου.

Η σημασία του ναού

Στη σωζόμενη κτητορική επιγραφή, εκτός από τα ονόματα των δωρητών (ο ιερέας και νομικός Βασίλειος Κουρτέσης και ο φρούραρχος του βυζαντινού οχυρού Γεώργιος Πελεκάσης), γίνεται μνεία στους «ευσεβεστάτους και φιλοχρίστους βασιλείς» Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγο και Ελένη, καθώς και στους «ευσεβείς δεσπότες» Μανουήλ Καντακουζηνό και Μαρία.

Επίσης οι εξαιρετικές τοιχογραφίες που κοσμούν το εσωτερικό του φιλοτεχνήθηκαν από ζωγράφους του Μυστρά, όπως δείχνουν οι ομοιότητες με τον ζωγραφικό διάκοσμο των ναών του Αφεντικού και της Περιβλέπτου της καστροπολιτείας.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που η ζωγραφική του διακόσμηση αλλά και ο ίδιος ο ναός αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης κορυφαίων βυζαντινολόγων του 20ού αιώνα, όπως του Σωκράτη Κουγέα, του Αναστασίου Ορλάνδου, του Ανδρέα Ξυγγόπουλου και του Μανόλη Χατζηδάκη.

Σοβαρά προβλήματα στατικότητας

Δύο πυρκαγιές που σημειώθηκαν τις δεκαετίες του 1930 και του 1960 είχαν ως αποτέλεσμα να καταπέσει η καμάρα της στέγης και να δημιουργηθούν ακολούθως σοβαρά προβλήματα στατικότητας λόγω μετακίνησης του εδάφους.

Ο ναός σήμερα προστατεύεται από την πλήρη κατάρρευσή του λόγω των σωστικών μέτρων που πραγματοποίησαν μεταξύ των ετών 1935-1965 οι κάτοικοι, οι οποίοι κατασκεύασαν νέα στέγη και έστησαν υποστηρίγματα στο βόρειο και ανατολικό τμήμα του. Επίσης, μεταξύ των ετών 1978-1982 η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας προχώρησε σε εργασίες συντήρησης.

Από το 2010 ο ναός δεν λειτουργεί για τους πιστούς ούτε χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του κοιμητηρίου.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το 2013, μετά από προγραμματική σύμβαση του Δήμου Σπάρτης με το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και την Περιφέρεια Πελοποννήσου, εκπονήθηκε ειδική αρχιτεκτονική μελέτη επισκευής και συντήρησης του βυζαντινού μνημείου. Επιπλέον, πολύ πρόσφατα, η νυν υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λυδία Κονιόρδου ενέκρινε την αρχιτεκτονική, στατική και γεωλογική μελέτη για την επισκευή και συντήρηση του ναού, η οποία λίγους μήνες πριν είχε πάρει το «πράσινο φως» από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Ωστόσο, δεν έχει εκπονηθεί ακόμη στατική γεωτεχνική μελέτη, που θεωρείται απαραίτητη για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του ναού, με αποτέλεσμα η συνολική μελέτη να θεωρείται ανεπαρκής και το μνημείο να μην εντάσσεται προς το παρόν σε κάποιο επιχειρησιακό πρόγραμμα.

Εν αναμονή λοιπόν των απαιτούμενων κονδυλίων και της συντονισμένης συνεργασίας Υπουργείου και Περιφέρειας Πελοποννήσου…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ