Μέγας Ευθύμιος: Ο θαυματουργός Ήλιος της Ερήμου

0
238

Στις 20 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του αγίου Ευθυμίου, που έλαβε το όνομα αυτό κατά θεία επιταγή, καθώς με τη γέννησή του έφερε ευθυμία και αγαλλίαση στην καρδιά των άτεκνων για χρόνια γονέων του. Υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές μορφές του χριστιανισμού, ιδρυτής μοναστικών κέντρων στην περιοχή της Παλαιστίνης και γνωστός για την αυστηρότητα του βίου και τα θαύματά του.

Ο βίος και η δράση του αγίου

Γεννήθηκε στη Μελιτηνή της Αρμενίας το έτος 377 μ.Χ. Σε ηλικία μόλις τριών ετών ο Ευθύμιος έχασε τον πατέρα του και η μητέρα του τον παρέδωσε στον ευλαβή Επίσκοπο της Μελιτηνής Ευτρώιο, ο οποίος, μαζί με τους αναγνώστες Ακάκιο και Συνόδιο που έγιναν αργότερα Επίσκοποι Μελιτηνής, τον εκπαίδευσε καλώς και, αφού τον κατέταξε στον ιερό κλήρο, τον τοποθέτησε έξαρχο των μοναστηριών.

Αργότερα κλείσθηκε στο σπήλαιο του αγίου Θεοκτίστου στα Ιεροσόλυμα, όπου ασκήτευσε με αυστηρότητα και με την αγιότητα του βίου του έκανε πολλούς να πιστέψουν στον Χριστό αλλά και αιρετικούς να μετανοήσουν.

Χάρη στην παρουσία του και στην ιεραποστολική του δράση επικράτησε στην Παλαιστίνη η Ορθοδοξία παρά την έντονη παρουσία των Μονοφυσιτών στις γύρω περιοχές. Μάλιστα λέγεται ότι κατάφερε να επαναφέρει στους κόλπους της Ορθοδοξίας τη σύζυγο του βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β’, Ευδοκία, η οποία είχε περιπλακεί στα δίχτυα αυτής της αιρέσεως.

Κοιμήθηκε ειρηνικά το 473 μ.Χ., σε ηλικία 97 ετών, επί βασιλείας Λέοντος του Μεγάλου. Η Εκκλησία για την προσωπικότητά του και την προσφορά του στον χριστιανισμό τον ανακήρυξε Μέγα. Και, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Φώτης Κόντογλου στο Ασάλευτο Θεμέλιο, «Χρειάζεται πολὺ χαρτὶ καὶ μελάνι γιὰ νὰ γράψει κανένας καταλεπτῶς τὴν πολιτεία τοῦ ἁγίου Εὐθυμίου, τὰ λόγια του ποὺ σωθήκανε στὸ βίο του, τὰ θαύματά του καὶ τὴν κοίμησή του. Ἡ ἁγιότητά του ἀκούσθηκε σ᾿ ὅλη τη χριστιανοσύνη. Ὀνομάσθηκε «μέγας φωστὴρ καὶ ἥλιος τῆς ἐρήμου…».

Μεγάλα θαύματα

Ο άγιος Ευθύμιος είχε λάβει από τον Θεό το προορατικό χάρισμα και τη δύναμη της θαυματουργίας. Κάποτε, με ελάχιστα ψωμιά κατόρθωσε να χορτάσει τετρακόσιους ανθρώπους, που τον είχαν επισκεφθεί την ίδια μέρα στο κελί του.

Πολλές γυναίκες που ήταν στείρες, όπως και η δική του μητέρα, χάρη στις προσευχές του απέκτησαν παιδί και έζησαν τη χαρά της τεκνογονίας.

Και, όπως ο Προφήτης Ηλίας, έτσι και αυτός προσευχήθηκε στον Θεό και άνοιξε τις πύλες του ουρανού ποτίζοντας με πολλή βροχή τη διψασμένη γη, η οποία αναζωογονήθηκε και έδωσε πλούσιους τους καρπούς της.

Τελώντας κάποτε το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, οι πιστοί είδαν μια δέσμη φωτός που ξεκινούσε από τον ουρανό και κατερχόταν μέχρι τον άγιο. Το ουράνιο αυτό φως παρέμεινε μέχρι που τελείωσε η Θεία Λειτουργία και δήλωνε την εσωτερική καθαρότητα και λαμπρότητά του.

Ακόμα ένα σημάδι της αγιότητάς του αποτελούσε και το ότι ήταν σε θέση να γνωρίζει ποιος προσερχόταν να κοινωνήσει με καθαρή ή σπιλωμένη συνείδηση.

Ο άγιος Ευθύμιος και οι λαϊκές δοξασίες

Στη λαϊκή λατρεία, ο άγιος Ευθύμιος συνδέθηκε με τον άγιο Αντώνιο και τον άγιο Αθανάσιο σε μια δεισιθανατική (όπως την αποκαλεί ο λαογράφος Δημήτριος Λουκάτος) αντίληψη για όσους πεθαίνουν τις ημέρες των εορτών τους. Ιδιαίτερα στα ορεινά της Ρούμελης, οι άνθρωποι συνήθιζαν να μετακινούν τα κρεβάτια τους στη γιορτή του, για να μην τους βρει όταν έρθει να τους πάρει στον Άδη.

Το όνομά του παρετυμολογήθηκε κατά τόπους και από το ρήμα «θυμάμαι», γεγονός που δημιούργησε την αντίληψη ότι ο άγιος απαιτεί από τους πιστούς, και μάλιστα από τις μητέρες μικρών παιδιών, να θυμούνται και να τιμούν την εορτή του με εθιμική αργία. Έτσι πιστευόταν ότι θα τους θυμηθεί κι εκείνος χαρίζοντάς τους απογόνους και ευγονία. Γι΄αυτό, στη γιορτή του, οι παντρεμένες συνήθιζαν να φτιάχνουν πίτες, να τις πηγαίνουν στην εκκλησία για να ευλογηθούν και κατόπιν να τις μοιράζουν σε αρσενικά παιδιά, ώστε να αποκτήσουν και οι ίδιες αγόρια.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ