Από το Γκέλβερι της Μικράς Ασίας στη Νέα Καρβάλη, με οδηγό τον άγιο Γρηγόριο

0
475

Από νωρίς χθες το απόγευμα δεκάδες άνθρωποι τήρησαν το έθιμο και πραγματοποίησαν το προσωπικό τάμα τους, διανύοντας με τα πόδια μια απόσταση 10 χιλιομέτρων περίπου, από την Καβάλα μέχρι τη Νέα Καρβάλη, για να προσκυνήσουν το λείψανο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου στον ομώνυμο προσκυνηματικό ιερό ναό.

Όταν ο άγιος Γρηγόριος απεβίωσε, στο Γκέλβερι (ή Καρβάλη) είχε κτισθεί προς τιμήν του ο ομώνυμος ορθόδοξος ναός. Εκεί φυλασσόταν το ιερό σκήνωμα του αγίου, μαζί και τα λείψανα του πατέρα του Γρηγορίου, Μητροπολίτου Ναζιανζού.

Η Νέα Καρβάλη αποτελεί συνέχεια της παλαιάς Καππαδοκικής Καρβάλης (Γκέλβερι) και ο ναός όπου σήμερα φυλάσσεται το ιερό λείψανο του αγίου είναι πιστό αντίγραφο του ομώνυμου μικρασιάτικου ναού.

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα ο προσφυγικός ελληνισμός της Καβάλας και της Ανατολικής Μακεδονίας γιορτάζει τη μνήμη του μεγάλου Πατέρα της Εκκλησίας μας και θυμάται μέσα από τις μαρτυρίες των παλαιότερων την ημέρα που οι πρόγονοί τους εγκατέλειψαν τις εστίες τους και τη γη των γονιών και των παππούδων τους. Στα δύσκολα χρόνια της Μικρασιατικής Καταστροφής, με την ανταλλαγή των πληθυσμών, οι ξεριζωμένοι Γκελβεριώτες έσωσαν από το ναό τους όλα τα τιμαλφή, όμορφες εικόνες, ασημένια καντήλια και, πρωτίστως, τα ιερά λείψανα των αγίων και τα μετέφεραν με το καράβι στη νέα τους πατρίδα, τη Νέα Καρβάλη, λίγο έξω από την Καβάλα.

Μια από τις σημαντικότερες μαρτυρίες που διασώθηκαν μέχρι τις μέρες μας είναι αυτή της αείμνηστης Πολυξένης Κατραντζή, που υπάρχει στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και έχει καταχωριστεί στο έντυπο Η Έξοδος, τόμ. Β΄ (Αθήνα 1982) και αναφέρει μεταξύ άλλων:

«Κάναμε την τελευταία λειτουργία. Βάλαμε σε κάσες το λείψανο του Γρηγορίου Θεολόγου, τις εικόνες, τους πολυέλαιους και τα καντήλια των εκκλησιών. Όσα εικονίσματα ήταν παλιά τα θάψαμε στο νεκροταφείο. Τα πράγματά μας τα φορτώσαμε σε καμήλες και τα στείλαμε στη Μερσίνα. Αύγουστος μήνας ήταν όταν βγήκαμε από το χωριό. Μπήκαμε σε αραμπάδες και τραβήξαμε κατά το Άκσεραϊ.

»Οι Τούρκοι του Γκέλβερι έκλαιγαν και μας παρακαλούσαν να μη φύγουμε. Στο δρόμο βγήκαν μπροστά στον αραμπά μας Τούρκοι από τα χωριά Περίστρεμμα, Κοτιούκ και Κιζίλκαγια και μας σταμάτησαν. Ο άντρας μου τους πουλούσε μανιφατούρα βερεσέ και μας χρωστούσαν λεφτά. Ύστερα από τον αλωνισμό ξεπλέρωναν τα χρέη τους δίνοντας καρπό. Τι να το κάνουμε όμως το στάρι, αφού φεύγαμε! Έβαλαν οι Τούρκοι στα στόματα των τριών παιδιών μου μπουκιές από πίτες με τυρί και μέλι και τα παρακαλούσαν: “Φάτε και πέστε χελάλ! Να χαρείτε, πέστε χελάλ”. Δε θέλανε να έχουν βάρος στη συνείδησή τους πως έφαγαν το δίκιο των ορφανών παιδιών μου.

»Ταξιδεύαμε τέσσερις μέρες στη θάλασσα. Μια μέρα βλέπουμε ξαφνικά να βγαίνει καπνός από το αμπάρι. Είχε σκάσει το καζάνι, όπως έλεγαν. Οι γυναίκες τσίριζαν και τα παιδιά έκλαιγαν. Άλλοι έκαναν την προσευχή τους. Λέγω τότε του πατέρα μου: “Πατέρα, θα πετάξω τα παιδιά στη θάλασσα και ύστερα θα πέσω κι εγώ. Καλύτερα να πνιγούμε, να γίνουμε μάρτυρες, παρά να καούμε ζωντανοί”. Ευτυχώς κάποιος βούλωσε την τρύπα του καζανιού. Είπαμε τότε πως έκανε το θαύμα του ο Γρηγόριος Θεολόγος, γιατί είχαμε μαζί μας το λείψανό του. Όταν φτάσαμε στο Καραμπουρνού της Θεσσαλονίκης, μας έκαναν καραντίνα. Μείναμε κάπου δυο βδομάδες στα σύρματα. […] Απ’ εκεί μας πήγαν στην Καβάλα. […]». 

DSC_0092

Τα πρώτα χρόνια της έλευσής τους στην Καβάλα οι πρόσφυγες κατασκεύασαν ένα παράπηγμα για εκκλησία, προκειμένου να βάλουν εκεί μέσα τα λείψανα του αγίου και τα κειμήλια που έφεραν μαζί τους.

Στις 15 Σεπτεμβρίου του 1929 θεμελιώθηκε η σημερινή εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου και εγκαινιάστηκε μία εικοσαετία αργότερα, τον Ιούλιο του 1950, από τον τότε Μητροπολίτη Χρυσόστομο, τον μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Αθηνών.

Σήμερα τόσο ο ναός όσο και ο περιβάλλων χώρος έχουν κριθεί διατηρητέα μνημεία και αποτελούν το επίκεντρο των λατρευτικών εκδηλώσεων στη μνήμη του αγίου.

Πηγή: Pontos news

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ