Κουκαράς: Τι συμβόλιζε αυτό το ποντιακό έθιμο της Σαρακοστής;

0
221

Ανάμεσα στα πάμπολλα έθιμα του τόπου μας για την Καθαρά Δευτέρα και τη Σαρακοστή ξεχώριζε και ο Κουκαράς των Ποντίων. Ποιες ανάγκες άραγε εξυπηρετούσε αυτό το ευρηματικό έθιμο του Πόντου; Και τι το καθιστούσε τόσο αποτελεσματικό και απαραίτητο;

 

Ένα ποντιακό έθιμο που ξεκινούσε την Καθαρά Δευτέρα και διαρκούσε έως την ημέρα της Λαμπρής ήταν ο κουκαράς, κάτι αντίστοιχο της γνωστής σε όλους μας κυράς Σαρακοστής. Το έθιμο αυτό ήταν μια απλή κατασκευή στα σπιτικά του Πόντου που λειτουργούσε ως ένας συμβολικός φρουρός και χρονοδείκτης της Σαρακοστής. Ας δούμε με ποιο τρόπο…

Ο κουκαράς αποτελούνταν από ένα μεγάλο κρεμμύδι (ή πατάτα), πάνω στο οποίο κάρφωναν εφτά φτερά κότας ή κόκορα. Εφτά φτερά, όσες ακριβώς και οι εβδομάδες της νηστείας. Αυτό το ιδιαίτερο «σκιάχτρο» το κρεμούσαν στο ταβάνι τα ξημερώματα της Καθαράς Δευτέρας και κάθε πρωί της Μεγάλης Σαρακοστής, όταν τα παιδιά ξυπνούσαν, το αντίκριζαν με δέος και φόβο να κρέμεται και να κουνιέται στο ταβάνι!

Κουνιόταν και περιστρεφόταν, καθώς τον φυσούσαν με τρόπο οι μητέρες, και αποτελούσε μεγάλο φόβητρο για τα μικρά παιδιά. Και η απειλή των μανάδων ήταν ότι, αν τα παιδιά δεν συμμορφώνονταν με την τήρηση της νηστείας της Σαρακοστής, θα… τα έτρωγε ο κουκαράς!

Ουσιαστικά λοιπόν ο κουκαράς ήταν μια επινόηση των ευρηματικών Ποντίων μανάδων, για να μπορούν να φοβίζουν τα παιδιά τους ώστε να μην υποκύπτουν σε γευστικές ατασθαλίες και να συνεχίζουν να κρατούν υπομονετικά τη νηστεία μέχρι το Πάσχα.

Και πώς τροφοδοτούσαν την υπομονή και την εγκράτεια των παιδιών οι μανάδες; Μετά το τέλος κάθε εβδομάδας αφαιρούσαν από τον κουκαρά ένα φτερό κι έτσι τα παιδιά υπολόγιζαν πόσες εβδομάδες απομένουν μέχρι το Πάσχα. Το Μεγάλο Σάββατο, «ξεπουπουλιασμένος» πια, ο κουκαράς αποχωρούσε από το δωμάτιο για να επιστρέψει ένα χρόνο αργότερα…

 

Κουκαράς: Ο φόβος των παιδιών στον Πόντο τις απόκριες

 

«Ρίζα μ’, ωρία παίρετεν τυρίν για βούτερον και τρώτεν, αμάν θα χολιάσκεται και θα σείεται ο κουκαράς!».

 

Πηγή: pontosnews.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ