Τι είναι οι Χαιρετισμοί της Παναγίας;

0
100

Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας είναι ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας, ένα ποίημα γραμμένο τον 6ο αιώνα μ.Χ. που απευθύνεται στην Παναγία με επαίνους, ευχαριστίες και προσευχές. Δημιουργός τους κατά την παράδοση θεωρείται ο άγιος Ρωμανός ο Μελωδός.

 

Όμορφοι Χαιρετισμοί έχουν γραφτεί για πολλούς αγίους, ωστόσο οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου είναι η βασική έμπνευση για όλους τους άλλους που γράφτηκαν έκτοτε.

Το ποίημα των Χαιρετισμών της Παναγίας είναι μελοποιημένο, έχει μουσική και ανήκει στο είδος κλασικής μουσικής του Βυζαντίου που λέγεται «κοντάκιο». Έχει 24 στροφές «οίκους», οι οποίοι αρχίζουν, με τη σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου.

Οι Χαιρετισμοί εμπερικλείουν σε ποιητική μορφή όλες τις βασικές διδασκαλίες της Ορθοδοξίας για τον Χριστό, την ενανθρώπισή του, το ρόλο της Παναγίας για τη σωτηρία του ανθρώπου, την αγνότητα και την αγιότητά της κ.λπ., αλλά και για τον αγώνα του ανθρώπου για ένωση με τον Θεό και τη βοήθεια που ζητάει από το Χριστό και την Παναγία γι’ αυτό τον αγώνα.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους Χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή βράδυ τις πρώτες πέντε εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Για την ακρίβεια, οι Χαιρετισμοί χωρίζονται σε 4 κομμάτια, σε «4 στάσεις», και λέμε από ένα κάθε Παρασκευή, ενώ την 5η Παρασκευή λέγεται ολόκληρο το έργο.

Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας είναι γνωστοί και ως Ακάθιστος Ύμνος. Τον 7ο αιώνα, όταν ο λαός της Κωνσταντινούπολης σώθηκε από την επίθεση των Αβάρων μετά από παρέμβαση της Παναγίας, όλοι έψαλλαν στην Αγία Σοφία τον ύμνο αυτό όρθιοι, εξ’ ου και το όνομά του. Τότε, μάλλον, γράφτηκε το πασίγνωστο αρχικό τροπάριο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ».

Παλιότερα ο Ακάθιστος Ύμνος ψαλλόταν. Δεν διασώθηκε όμως μέχρι τις μέρες μας ο τρόπος μελωδικής του εκτέλεσης, γι’ αυτό ψάλλεται μόνο το προοίμιο σε ήχο πλάγιο δ’.

Σήμερα τους Χαιρετισμούς τους απαγγέλλει με τη μουσική τους ο ιερέας. Πριν από αυτό οι ψάλτες έχουν ψάλει ένα άλλο περίφημο μουσικό και ποιητικό έργο, τον «Κανόνα των Χαιρετισμών», που δημιουργός του είναι άλλος ένας κορυφαίος ποιητής και μουσικός του Βυζαντίου, ο άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ