Κυριακή της Ορθοδοξίας: Τι γιορτάζουμε τη μέρα αυτή;

0
46

Η πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής (Α’ Νηστειών) ονομάζεται και Κυριακή της Ορθοδοξίας, μια ημέρα συνδεδεμένη με την αναστήλωση των εικόνων από την αυτοκράτειρα Θεοδώρα. 

 

Την Κυριακή της Ορθοδοξίας εορτάζουμε την ανάμνηση της αναστηλώσεως των ιερών εικόνων, το 843 μ.Χ., μια κίνηση που σηματοδότησε το τέλος της Εικονομαχίας, που συντάραξε κυριολεκτικά την Εκκλησία και τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία για περισσότερα από εκατό χρόνια, απειλώντας τη συνοχή της.

Τι είχε προηγηθεί; Το 726 μ.Χ. ο αυτοκράτωρ Λέων ο Γ’ ο Ίσαυρος αποφάσισε να επιφέρει στο κράτος ριζικές μεταρρυθμίσεις. Μια από αυτές ήταν η απαγόρευση προσκύνησης των ιερών εικόνων, επειδή, παίρνοντας αφορμή από ορισμένα ακραία φαινόμενα εικονολατρίας, πίστευε πως η χριστιανική πίστη παρέκλινε στην ειδωλολατρία.

Προκλήθηκε αφάνταστη αναταραχή. Η αυτοκρατορία χωρίστηκε σε δύο αντιμαχόμενες ομάδες, τους εικονομάχους και τους εικονολάτρες, και επακολούθησαν φοβερές διώξεις, ενώ μεγάλες πατερικές μορφές ανέλαβαν να υπερασπίσουν την ορθόδοξη πίστη.

Στα 787 μ.Χ. συγκλήθηκε στη Νίκαια της Βιθυνίας η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία διατύπωσε με ακρίβεια την οφειλόμενη τιμή στις ιερές εικόνες και έδωσε αποκρυσταλλωμένες απαντήσεις και σε άλλα δυσνόητα σημεία της χριστιανικής πίστεως.

Σχετικά με τις εικόνες, έγινε απόλυτα σαφές ότι η εικόνα στην Ορθοδοξία μας δεν αποτελεί αντικείμενο λατρείας. Λειτουργεί αποκλειστικά ως μέσον τιμής του εικονιζόμενου προσώπου. Ακόμα και ο Χριστός μπορεί να εικονισθεί, διότι έγινε άνθρωπος. Η τιμή λοιπόν δεν απευθύνεται στην ύλη, αλλά στο εικονιζόμενο πρόσωπο, καθότι «η της εικόνος τιμή επί το πρωτότυπον διαβαίνει» (Μ. Βασίλειος P. G. 32,149) και «Προσκυνούμεν δε ταις εικόσιν ου τη ύλη προσφέροντες την προσκύνησιν, αλλά δι’ αυτών τοις εν αυταίς εικονιζομένοις» (Ι. Δαμασκ. P. G. 94 1356). Επίσης, η ποιμαντική χρησιμότητα της εικόνας είναι τεράστια. Μέσω της εκκλησιαστικής εικονογραφίας οι πιστοί βοηθούνται να αναχθούν στις υψηλές πνευματικές θεωρίες και στο θείον.

Αλλά και μετά τη Σύνοδο αυτή η ηρεμία δεν αποκαταστάθηκε, διότι εξακολουθούσαν να βασιλεύουν εικονομάχοι αυτοκράτορες. Ωστόσο, στα 843 μ.Χ., η ευσεβής αυτοκράτειρα Θεοδώρα, επίτροπος του ανήλικου γιου της Μιχαήλ του Γ’, έθεσε τέρμα στην εικονομαχική έριδα και συνετέλεσε στο θρίαμβο της Ορθοδοξίας.

Οι Πατέρες όρισαν να εορτάζεται ο θρίαμβος του ορθοδόξου δόγματος την πρώτη Κυριακή των Νηστειών για να υπενθυμίζεται στους πιστούς πως ο πνευματικός μας αγώνας θα πρέπει να συνδυάζεται με την ορθή πίστη για να είναι πραγματικά αποτελεσματικός.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ